Anasayfa » Ekonomi » Endeksler ve Katılım Endeksi
makalemfaiz

Endeksler ve Katılım Endeksi

ENDEKS

Endeks basitçe bir tür piyasa göstergesidir. Bu gösterge bir veya daha fazla değişkenin bulunduğu ortamdaki hareketlerden ibaret olan oransal değişimi ölçmede kullanılır. Buna göre endeks borsalardaki fiyatların hareketi ile ilgili bilgi veren rakamlar topluluğu olarak da tanımlanabilir.

Endeks özellikle teknik analizlerde en temel veriyi oluşturur. Yatırımcılar için hisse senedi ya da portföy getirileri ile piyasanın genel performansını karşılaştırma imkanı sağlar. Borsa İstanbul Endeksinin hesaplanmasında piyasa değeri ile ağırlıklandırılmış aritmetik ortalama kullanılmaktadır. Piyasa değerleri ise, şirketlerin halka açıklık oranına göre ağırlıklandırılmıştır. BİST’de Ulusal 100, 30 ve tüm olmak üzere 3 temel endeks hesaplanmaktadır. Bunların dışında her birinin alt sektörleri olmak üzere Sinai, Hizmetler ve Mali ile Bölgesel endeksler hesaplanır. Dünyada kullanılan en önemli endeksler arasında Dow Jones 30, Dax 40, S&P 500, FTSE 100, CAC 40, Nasdaq, NYSE endeksleri gösterilebilir.

Endeksler iyi bir piyasa yansıtıcısıdırlar ve analizler hep bu endeksler aracılığı ile yapılır. Endeksin yukarı ve aşağı hareketleri ‘volatilite’ (volatility) olarak adlandırılmaktadır. Volatilitenin dilimizdeki karşılığı için dalgalanma/oynaklık kelimeleri de kullanılmaktadır.

makalemfaiz

KATILIM ENDEKSİ

Katılım endeksi Borsa İstanbul’da işlem gören ve Katılım Bankacılığı prensiplerine uygun hisse senetlerinden oluşan bir borsa endeksidir. Hisse senedi seçimi, bu prensiplerdeki endeks kuralları esas alınarak yapılır. Ayrıca şirketler bu endekse girmek için bazı finansal oranları da

sağlamak zorundadır. Şirketlerin finansal oranları sürekli değiştiği için, bazı şirketler uzun süre endekste kalamamaktadır.
Son dönemde faizsiz yatırım ve katılım bankacılığı prensiplerine uygun hisse senedi alım-satım hacminin artması ve bu doğrultuda yatırım yapan Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) fonlarının faaliyete başlaması nedeniyle sektörde standart ihtiyacı doğmuştur. Birçok yatırımcı ve kurumun bu ihtiyacını karşılamak için 4 katılım bankası ve Bizim Menkul Değerler ortaklığında Katılım endeksi 31.12.2008 tarihinde faaliyete başlamıştır. Başlangıç değeri olarak bu tarihteki İMKB-Sınai endeks baz alınmıştır.

Katılım Endeksi Kuralları

Endekste faaliyet alanı;

* Faize dayalı finans, ticaret, hizmet, aracılık
* Alkollü içecek, kumar, şans oyunu
* Domuz eti ve benzer gıda
* Turizm, eğlence, basın, yayın, reklam
* Tütün mamulleri, silah
* Vadeli altın, gümüş ve döviz ticareti olmayan şirketler bulunur.

Endekse girebilmek için sağlanması gereken finansal zorunluluklar şu şekildedir;

* Şirketlerin toplam faizli kredilerinin piyasa değerine oranı %30’dan az olması
* Faiz getirili nakit ve menkul kıymetlerinin piyasa değerine oranı %30’dan az olması

* Yasaklanmış faaliyet alanlarından elde ettiği gelirlerinin toplam gelirlerine oranının da %5’ten az olması

Son yapılan finansal hesaplamalara göre BİST’te işlem gören 400’ün üzerinde şirketten 120 tanesi bahsi geçen şartları sağlamıştır ve ilk 30 şirketin değerleri toplamı da Katılım Endeksi’ni oluşturmaktadır. Endeksteki hisse senetleri her üç ayda bir gözden geçirilir ve finansal zorunlulukları yerine getirmeyen şirketler endeksten çıkarılarak yenileri dahil edilir.

Endeksteki Şirketlerin Yapısı

Endekste gerekli şartları sağlayan en büyük 30 şirket yer alır. Bu şirketler arasında BİM, Ülker, Turkcell ve THY gibi büyük şirketler de yer almaktadır.

Sonuç olarak;

• Endeksler belirli bir zaman diliminde fiyat, maliyet, satış performansı vb. verileri elde etmek amacıyla oluşturulan önemli piyasa göstergeleridir.

• Katılım Endeksi borsada işlem gören ve katılım bankacılığı prensiplerine uygun faaliyetlerde bulunan, en büyük 30 şirketin hisse senetlerinin yer aldığı bir borsa endeksidir.

• 4 katılım bankası ile anlaşması bulunan Bizim Menkul Değerler(BMD), katılım endeksinin danışmanlığını ve operasyonel işlemlerini gerçekleştirmektedir.

• Sektörel yapısını incelediğimizde, ticaret, iletişim ve taş toprak (çimento) şirketlerinin ağırlıkta olduğu görülmektedir.

• 2010 rakamlarına göre katılım endeksinin toplam piyasa değeri, BİST-100 (o zamanki adıyla İMKB-100) endeksinin yaklaşık % 17-18’ine tekabül etmektedir. 2013 sonu itibariyle baktığımızda bu oranın % 20’lere geldiğini söyleyebiliriz.

• BİST’te işlem gören hisse senetlerin büyük bir oranını banka hisseleri oluşturmaktadır. Faizsiz bankalar olan Bank Asya ve Albaraka Türk bankalarını bir kenara koyarsak, diğer bankaların hiçbiri Katılım Endeksi’ne girememektedir. BİST-30 ya da BİST-100 endeksinden bankaları çıkarıp karşılaştırma yaptığımız zaman, Katılım Endeksi’nin bu endekse çok yakın bir değere sahip olduğu gözlemlenebilecektir.

Kaynak:

http://katilimendeksi.org/index.php

 

Burak YUNGUCU

Hakkında Misafir Yazar

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*